Το ταξίδι ως στάση ζωής και όχι ως απόδραση

Το ταξίδι συχνά ξεκινά με μια σιωπηλή προσδοκία.

Πως αλλάζοντας τόπο, θα αλλάξει και η διάθεση.

Πως η απόσταση από το γνώριμο θα δράσει σαν γιατρικό.

Πως, αν φύγουμε αρκετά μακριά, θα αφήσουμε πίσω μας όσα μας βαραίνουν.

Η σκέψη είναι δελεαστική.

Σπάνια όμως την κοιτάζουμε κατάματα.

Το ταξίδι και η προσδοκία της αλλαγής

Γιατί το ταξίδι, όσο κι αν μετακινεί το σώμα, δεν αγγίζει από μόνο του την ψυχή.

Μετακινούμαστε, αλλά κουβαλάμε μαζί μας τον ίδιο εαυτό.

Τις ίδιες ανησυχίες.

Τις ίδιες συνήθειες σκέψης.

Τον ίδιο τρόπο να ερμηνεύουμε τον κόσμο.

Ο τόπος αλλάζει.

Η ματιά όχι πάντα.

Αυτό δεν ακυρώνει το ταξίδι.

Το δυσκολεύει. Και ίσως γι’ αυτό το κάνει αληθινό.

Όταν το ταξίδι γίνεται καθρέφτης

Συχνά το φορτώνουμε με προσδοκίες που δεν του ανήκουν.

Του ζητάμε να μας ανανεώσει, να μας συγκινήσει, να μας εξηγήσει.

Να μας δώσει νόημα, καθαρότητα, απαντήσεις.

Κι όταν δεν το κάνει άμεσα, όταν δεν ανταποκριθεί όπως περιμέναμε, απογοητευόμαστε.

Λέμε πως ο προορισμός δεν μας έδωσε αυτό που περιμέναμε.

Μα η απογοήτευση αυτή δεν γεννιέται από το ίδιο το ταξίδι. Γεννιέται από όσα του φορτώσαμε.

Το ταξίδι δεν είναι λύση. Στην καλύτερη περίπτωση είναι καθρέφτης.

Δεν διορθώνει όσα αποφεύγουμε. Τα φωτίζει.

Και το φως, κάποιες φορές, δεν παρηγορεί. Απλά δείχνει.

Η τέχνη του να ταξιδεύεις δεν βρίσκεται στην επιλογή του τόπου, αλλά στον τρόπο που στέκεσαι απέναντί του.

Δύο άνθρωποι μπορούν να βρεθούν στο ίδιο μέρος και να επιστρέψουν με εντελώς διαφορετικές εμπειρίες.

Ο ένας βλέπει μόνο ό,τι φαίνεται. Ο άλλος νιώθει ό,τι κινείται από κάτω.

Ο ένας θα συλλέξει εικόνες. Ο άλλος θα επιστρέψει με ερωτήματα.

Ο τόπος δεν εγγυάται τίποτα.

Τι εννοούμε όταν μιλάμε για εμπειρία

Έχουμε μπερδέψει την εμπειρία με την ένταση. Με το ασυνήθιστο. Με ό,τι χωρά σε μια εικόνα.

Κι όμως, όσα μας μετακινούν βαθύτερα σπάνια ξεχωρίζουν τη στιγμή που συμβαίνουν.

Δεν έχουν κορύφωση. Δεν έχουν ενθουσιασμό.

Δουλεύουν αργά, σχεδόν υπόγεια. Και αποκαλύπτονται αργότερα, όταν επιστρέφουμε στους γνώριμους ρυθμούς.

Οι ρωγμές που αφήνει το ταξίδι

Το ταξίδι, όταν λειτουργεί ουσιαστικά, δεν προσφέρει απαντήσεις.

Ανοίγει ρωγμές.

Μας φέρνει αντιμέτωπους με ζωές που δεν χωρούν στα μέτρα μας.

Με ρυθμούς που δεν υπακούουν στην ανάγκη μας για αποδοτικότητα. Με ανθρώπους που στέκονται ολόρθοι και δεν εξηγούνται.

Η αμηχανία ως ένδειξη επαφής

Αυτό γεννά αμηχανία. Και η αμηχανία είναι από τα πιο παρεξηγημένα συναισθήματα του ταξιδιού.

Τη θεωρούμε αποτυχία, ενώ συχνά είναι ένδειξη επαφής.

Όταν δεν ξέρεις πώς να σταθείς, σημαίνει πως οι παλιές σου βεβαιότητες δεν σε κρατούν πια όπως πριν.

Η ανάγκη να κάνουμε λίγο στην άκρη

Η τέχνη του να ταξιδεύεις απαιτεί ταπεινότητα. Να δεχτείς ότι δεν καταλαβαίνεις τα πάντα.

Ότι δεν θα αποκωδικοποιήσεις έναν τόπο σε λίγες μέρες. Ότι οι άνθρωποι που συναντάς δεν υπάρχουν για να συμπληρώσουν τη δική σου αφήγηση.

Αυτή η παραδοχή, όσο άβολη κι αν είναι, ελευθερώνει το ταξίδι από τον ρόλο της παράστασης.

Το ταξίδι δεν είναι για να απλώσεις τον εαυτό σου στον κόσμο. Είναι για να μάθεις να κάνεις λίγο στην άκρη.

Να παρατηρείς χωρίς να καταναλώνεις. Να ακούς χωρίς να χρειάζεται να απαντήσεις.

Να αφήνεις τον τόπο να υπάρχει χωρίς να τον στριμώχνεις στα δικά σου μέτρα.

Ο αργός ρυθμός ως προϋπόθεση

Μέσα σε αυτή τη στάση, ο αργός ρυθμός δεν είναι πολυτέλεια. Είναι προϋπόθεση. Όχι επειδή ο χρόνος εξιδανικεύει, αλλά επειδή αποκαλύπτει.

Στην αρχή, η βραδύτητα ενοχλεί. Φέρνει στην επιφάνεια την ανησυχία του να μην κάνεις κάτι «χρήσιμο». Αν αντέξεις αυτή την ενόχληση, κάτι αρχίζει να χαλαρώνει.

Το ταξίδι και η μεταμόρφωση

Οι τόποι δεν μας μεταμορφώνουν μόνοι τους. Μας προσφέρουν όμως ένα άλλο φως.

Και κάτω από αυτό το φως φαίνονται καθαρότερα όψεις του εαυτού μας που, στον γνώριμο τόπο, μένουν κρυμμένες.

Το ταξίδι δεν δημιουργεί νέο πρόσωπο. Αλλάζει τον φωτισμό.

Η επιστροφή δεν είναι το τέλος

Και ύστερα έρχεται η επιστροφή. Τη θεωρούμε τέλος, ενώ συχνά είναι αρχή.

Εκεί, στον παλιό τόπο, καταλαβαίνουμε τι μετακινήθηκε. Όχι πάντα καθαρά. Όχι πάντα με λόγια.

Ο κόσμος μοιάζει ίδιος, κι όμως κάτι δεν κουμπώνει όπως πριν.

Αυτή η δυσαρμονία δεν είναι αποτυχία. Είναι ένδειξη ότι το ταξίδι δεν λειτούργησε ως απόδραση, αλλά ως μετατόπιση.

Ίσως τελικά η τέχνη του να ταξιδεύεις να μην έχει να κάνει με το πόσο μακριά πας, αλλά με το αν αντέχεις να δεις αλλιώς.

Να ζήσεις χωρίς άμεση ερμηνεία. Να επιστρέψεις χωρίς βιαστικά συμπεράσματα.

Το ταξίδι δεν μας σώζει. Δεν μας απαλλάσσει από τις δυσκολίες μας.

Μπορεί όμως να μας μάθει να στεκόμαστε αλλιώς απέναντί τους.

Λίγη περισσότερη προσοχή.

Λίγη λιγότερη βεβαιότητα.

Από εκεί και πέρα, ας κάνει το ταξίδι ό,τι μπορεί.

Αυτή είναι η τέχνη του να ταξιδεύεις.

Όχι να φεύγεις για να γεμίσεις,

αλλά να φεύγεις για να αδειάσεις – και τότε να δεις.

Κείμενο & Φωτογραφίες: Ελένη Aγγελίδου