Αιθιοπία
Ένα ταξίδι στις ζωντανές παραδόσεις και στις ρίζες της ανθρωπότητας
Στην Αιθιοπία βρέθηκε η Lucy, ένας από τους παλαιότερους γνωστούς προγόνους του ανθρώπου, ηλικίας περίπου 3,2 εκατομμυρίων ετών. Η χώρα μετρά το χρόνο με το δικό της ημερολόγιο, έχει τη δική της γραφή και μια χριστιανική παράδοση που κρατά πάνω από δεκαέξι αιώνες.
Τη μεγαλύτερη βάση στα ταξίδια μας τη δίνουμε στο νότο, στην Omo Valley. Εκεί ζουν δεκάδες κοινότητες, όπως οι Hamer, οι Karo, οι Ari και οι Konso, με διαφορετικές γλώσσες, αγορές και τρόπους ζωής. Αφιερώνουμε χρόνο στα χωριά, πίνουμε καφέ σε σπίτια που μας καλούν να καθίσουμε και γνωρίζουμε τους ανθρώπους μέσα από την καθημερινότητά τους.
Στο βορρά, οι εκκλησίες της Lalibela, λαξευμένες στο βράχο, παραμένουν ζωντανοί τόποι λατρείας, ενώ τα βουνά Simien ξεπερνούν τα 4.000 μέτρα.

Omo Valley: Οι κοινότητες του νότου
Κάθε κοινότητα της Κοιλάδας του Omo έχει τη δική της γλώσσα, τα δικά της έθιμα και τον τρόπο που οργανώνει τη ζωή της. Γνωρίζουμε τις γυναίκες των Ari που φτιάχνουν στο χέρι πήλινα αγγεία, περπατάμε στα πετρόχτιστα χωριά των Konso και περνάμε χρόνο στις τοπικές αγορές, όπου συναντιούνται άνθρωποι από όλη την περιοχή.

Lalibela: Οι λαξευμένες εκκλησίες
Οι έντεκα εκκλησίες της Lalibela λαξεύτηκαν μέσα στον ηφαιστειακό βράχο το 12ο και 13ο αιώνα. Ιερείς, μοναχοί και προσκυνητές περνούν κάθε ημέρα από τα στενά περάσματα ανάμεσά τους. Στις μεγάλες γιορτές η πόλη γεμίζει κόσμο ντυμένο στα λευκά, από κάθε γωνιά της χώρας.

Ο καφές: Μια τελετή φιλοξενίας
Η Αιθιοπία θεωρείται η πατρίδα του καφέ και η προετοιμασία του εδώ είναι τελετή. Οι κόκκοι καβουρδίζονται μπροστά σου, δίπλα καίει λιβάνι και ο καφές σερβίρεται σε τρεις γύρους, το abol, το tona και το baraka. Είναι από τις πιο απλές και πιο ζεστές μορφές φιλοξενίας της χώρας.
Πού βρίσκεται η Αιθιοπία
Η Αιθιοπία βρίσκεται στο Κέρας της Αφρικής, στο βορειοανατολικό άκρο της ηπείρου. Συνορεύει με την Ερυθραία, το Τζιμπουτί, τη Σομαλία, την Κένυα, το Νότιο Σουδάν και το Σουδάν. Από το 1993, με την ανεξαρτησία της Ερυθραίας, δεν έχει έξοδο στη θάλασσα. Είναι η δεύτερη πολυπληθέστερη χώρα της Αφρικής, μετά τη Νιγηρία.
Μεγάλο μέρος της χώρας απλώνεται σε ψηλά οροπέδια, που τα διασχίζει η Great Rift Valley με τις λίμνες της. Στο βορρά υψώνονται τα βουνά Simien και στη λίμνη Tana ξεκινά ο Γαλάζιος Νείλος. Στο νότο, κοντά στα σύνορα με την Κένυα, τα οροπέδια δίνουν τη θέση τους στην κοιλάδα του ποταμού Omo. Η μεγάλη διαφορά υψομέτρου κάνει το κλίμα και το τοπίο να αλλάζουν πολύ από περιοχή σε περιοχή, συχνά μέσα στην ίδια ημέρα διαδρομής.

Χρήσιμες πληροφορίες
Η Αιθιοπία είναι ένας προορισμός που απαιτεί καλή προετοιμασία, ευελιξία και σεβασμό στις τοπικές παραδόσεις. Με το δικό της ημερολόγιο, τη μοναδική αίσθηση του χρόνου και μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα φιλοξενίας, σε προσκαλεί να ανακαλύψεις έναν διαφορετικό τρόπο ζωής. Μια απλή λέξη, όπως το «Selam» (γεια), μπορεί να γίνει η αρχή μιας αυθεντικής ανθρώπινης συνάντησης.
Πρωτεύουσα: Η Αντίς Αμπέμπα (Addis Ababa), το πολιτικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο της χώρας, καθώς και έδρα της Αφρικανικής Ένωσης.
Γλώσσα: Η Επίσημη γλώσσα εργασίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης είναι η Αμχαρική, ενώ στη χώρα ομιλούνται περισσότερες από 80 γλώσσες. Τα αγγλικά χρησιμοποιούνται τόσο στον τουρισμό, όσο και σε αρκετές αστικές περιοχές. Ένα «Ameseginalehu» (ευχαριστώ) είναι ένας όμορφος τρόπος να δείξεις την εκτίμησή σου.
Νόμισμα: Ethiopian Birr (ETB). Η ισοτιμία με το ευρώ μεταβάλλεται, επομένως είναι καλό να την ελέγχεις πριν από το ταξίδι.
Πληθυσμός: Περίπου 135 εκατομμύρια κάτοικοι (κατά προσέγγιση).
Τηλεφωνικός κωδικός χώρας: +251
Διαφορά ώρας με την Ελλάδα: +1 ώρα μπροστά από την Ελλάδα τον χειμώνα, ενώ έχει την ίδια ώρα με την Ελλάδα το καλοκαίρι.
Πότε να ταξιδέψεις: Η καλύτερη περίοδος για τις περισσότερες περιοχές είναι από τον Οκτώβριο έως τον Μάρτιο, όταν επικρατούν γενικά πιο ξηρές συνθήκες. Η κύρια περίοδος βροχών στα αιθιοπικά υψίπεδα εκτείνεται συνήθως από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο, ενώ το κλίμα διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την περιοχή και το υψόμετρο.
Υγεία & προετοιμασία: Λόγω του μεγάλου υψομέτρου σε αρκετές περιοχές, είναι σημαντικό να προβλέψεις ότι θα χρειαστείς κάποιον χρόνο προσαρμογής και να φροντίζεις για την ενυδάτωσή σου. Σχετικά με εμβόλια, την προληπτική αγωγή προφύλαξης από τη μαλάρια (ελονοσία) και περισσότερες υγειονομικές πληροφορίες, παρακαλούμε να συμβουλευτείτε το Τμήμα Ταξιδιωτικής Ιατρικής του ΕΟΔΥ και το γιατρό σου.
Μετακινήσεις: Οι αποστάσεις μεταξύ των προορισμών μπορεί να είναι μεγάλες και οι οδικές διαδρομές απαιτητικές. Για τις μετακινήσεις εντός των πόλεων χρησιμοποιούνται ταξί και ιδιωτικά οχήματα, ενώ για την εξερεύνηση της υπαίθρου προτιμώνται οργανωμένες μεταφορές με οδηγό και, όπου χρειάζεται, οχήματα 4×4. Οι εσωτερικές πτήσεις διευκολύνουν την πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές. Πριν από κάθε διαδρομή είναι απαραίτητος ο έλεγχος των τρεχουσών συνθηκών ασφάλειας και πρόσβασης.
Τα ταξίδια μας στην Αιθιοπία
Αν θέλεις να ταξιδέψεις σε άλλη περίοδο, με τη δική σου παρέα, η διαδρομή μπορεί να διαμορφωθεί από την αρχή, με βάση τον χρόνο που διαθέτεις, τα μέρη που θέλεις να γνωρίσεις και τον ρυθμό που σου ταιριάζει.
Συχνές ερωτήσεις για το ταξίδι στην Αιθιοπία (FAQ)
Πού βρίσκεται η Αιθιοπία;
Στην ανατολική Αφρική, νότια της Αιγύπτου και του Σουδάν. Από την Αθήνα η απευθείας πτήση για την Αντίς Αμπέμπα διαρκεί περίπου πέντε ώρες.
Πότε είναι η καλύτερη εποχή για ταξίδι στην Αιθιοπία;
Η ιδανική περίοδος είναι συνήθως από Οκτώβριο έως Μάρτιο, όταν επικρατούν πιο ξηρές και ευνοϊκές καιρικές συνθήκες στις περισσότερες περιοχές.
Είναι ασφαλές να ταξιδέψω στην Αιθιοπία;
Η Αιθιοπία είναι μια χώρα με μεγάλη παράδοση στη φιλοξενία και οι ταξιδιώτες αντιμετωπίζονται με σεβασμό και περιέργεια. Η Αντίς Αμπέμπα και οι περισσότεροι τουριστικοί προορισμοί δέχονται επισκέπτες κανονικά, ενώ η εγκληματικότητα σε βάρος ταξιδιωτών είναι κυρίως μικροκλοπές σε πολυσύχναστα σημεία, όπως σε κάθε μεγάλη πόλη. Ορισμένες περιοχές της χώρας έχουν κατά καιρούς ταξιδιωτικές οδηγίες λόγω τοπικών εντάσεων και η κατάσταση αλλάζει, οπότε πριν από κάθε ταξίδι καλό είναι να ελέγχεις τις ταξιδιωτικές οδηγίες του Υπουργείου Εξωτερικών και να ταξιδεύεις με τοπικούς ανθρώπους που γνωρίζουν την περιοχή.
Εμείς ταξιδεύουμε στην Αιθιοπία κάθε χρόνο, με τοπικούς συνεργάτες και οδηγούς που ζουν εκεί και ενημερώνονται καθημερινά για την κατάσταση σε κάθε περιοχή. Η διαδρομή μας προσαρμόζεται όπου χρειάζεται, με βάση τις πιο πρόσφατες πληροφορίες, και πριν από κάθε αναχώρηση σε ενημερώνουμε για ό,τι ισχύει εκείνη τη στιγμή.
Χρειάζεται βίζα;
Ναι, για την είσοδο στην Αιθιοπία χρειάζεται βίζα. Οι Έλληνες πολίτες μπορούν να την εκδώσουν με δύο τρόπους: online πριν το ταξίδι, από την επίσημη σελίδα της κυβέρνησης της Αιθιοπίας, ή κατά την άφιξη στο αεροδρόμιο της Αντίς Αμπέμπα. Πρόσεξε να κάνεις την αίτηση μόνο από την επίσημη σελίδα, γιατί υπάρχουν πολλές ανεπίσημες που μοιάζουν και χρεώνουν παραπάνω. Η τουριστική βίζα ισχύει για 30 ημέρες και πληρώνεται σε δολάρια. Το διαβατήριο πρέπει να έχει ισχύ τουλάχιστον έξι μηνών από την ημερομηνία εισόδου.
Στα ταξίδια μας, συνήθως βγάζουμε τη βίζα όλοι μαζί στο αεροδρόμιο με την άφιξη, και σε ενημερώνουμε από πριν για ό,τι χρειάζεται να έχεις μαζί σου.
Χρειάζονται εμβόλια για την Αιθιοπία;
Τα εμβόλια και η προετοιμασία για την υγεία εξαρτώνται από το ιστορικό του καθενός και από τις περιοχές που θα επισκεφθεί. Γι’ αυτό, λίγες εβδομάδες πριν το ταξίδι, καλό είναι να το συζητήσεις με τον γιατρό σου και να δεις τις οδηγίες ταξιδιωτικής ιατρικής του ΕΟΔΥ (Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας), που ενημερώνονται για κάθε χώρα.
Τι ρούχα να πάρω μαζί μου για την Αιθιοπία;
Στα οροπέδια οι μέρες είναι συνήθως ζεστές και ηλιόλουστες, όμως τα βράδια και τα πρωινά κάνει κρύο, οπότε η καλύτερη λύση είναι ρούχα σε στρώσεις και ένα ζεστό μπουφάν ή fleece. Στο νότο κάνει ζέστη, οπότε χρειάζονται ελαφριά, βαμβακερά ρούχα, καπέλο και αντηλιακό. Για τις εκκλησίες, βολεύουν ρούχα που καλύπτουν ώμους και γόνατα, παπούτσια που βγαίνουν εύκολα και, για τις γυναίκες, ένα μαντήλι για το κεφάλι. Πάρε επίσης άνετα παπούτσια για περπάτημα. Αν ταξιδεύεις την περίοδο των βροχών, από τον Ιούνιο ως τον Σεπτέμβριο, πρόσθεσε και ένα αδιάβροχο.
Τι νόμισμα χρησιμοποιείται και πώς πληρώνω στην Αιθιοπία;
Το τοπικό νόμισμα είναι το αιθιοπικό μπιρ (Ethiopian Birr ή ETB). Η πιο απλή λύση είναι να έχεις μαζί σου ευρώ ή δολάρια σε μετρητά και να τα αλλάζεις σε μπιρ σε τράπεζα, στο αεροδρόμιο ή στο ξενοδοχείο. Κράτα πάντα και μικρά χαρτονομίσματα, που χρειάζονται για τις αγορές, τα φιλοδωρήματα και τις μικρές πληρωμές.
Στην Αντίς Αμπέμπα πιστωτικές κάρτες, κυρίως Visa, γίνονται δεκτές στα μεγάλα ξενοδοχεία και σε κάποια εστιατόρια, ενώ ATM θα βρεις στην πρωτεύουσα και στις μεγαλύτερες πόλεις. Οι Mastercard δεν δουλεύουν πάντα, οπότε αν έχεις και τις δύο, πάρε τες μαζί σου. Έξω από τις πόλεις, στις αγορές και στα χωριά, πληρώνεις με μετρητά σε μπιρ.
Πώς γίνονται οι μετακινήσεις μέσα στην Αιθιοπία;
Η Αιθιοπία είναι μεγάλη χώρα και οι αποστάσεις ανάμεσα στους προορισμούς είναι μεγάλες. Η Ethiopian Airlines έχει πυκνό δίκτυο εσωτερικών πτήσεων, που συνδέει την Αντίς Αμπέμπα με τη Lalibela, το Gondar, το Arba Minch, το Jinka και άλλες πόλεις, και είναι ο πιο γρήγορος τρόπος για να καλύψεις μεγάλες αποστάσεις. Οι οδικές διαδρομές παίρνουν χρόνο, γιατί περνούν από βουνά, χωριά και αγορές, όμως είναι ο καλύτερος τρόπος να δεις την καθημερινή ζωή της χώρας. Μέσα στις πόλεις κυκλοφορούν μικρά λεωφορεία και τα μπλε τρίκυκλα ταξί που οι ντόπιοι λένε bajaj.
Στα ταξίδια μας συνδυάζουμε τα δύο. Για τις μεγάλες αποστάσεις, όπως προς τη Lalibela, πετάμε με εσωτερική πτήση, ενώ στο νότο ταξιδεύουμε οδικώς με οδηγούς της τοπικής μας ομάδας, που γνωρίζουν κάθε δρόμο και κάθε χωριό της διαδρομής. Οι ώρες στο δρόμο είναι αρκετές, αλλά σταματάμε σε αγορές, λίμνες και μικρές πόλεις, και το ταξίδι γίνεται κομμάτι της εμπειρίας.
Πώς είναι τα καταλύματα στην Αιθιοπία;
Στην Αντίς Αμπέμπα θα βρεις ξενοδοχεία κάθε κατηγορίας, από διεθνείς αλυσίδες μέχρι μικρά ξενοδοχεία με οικογενειακή διαχείριση. Στη Lalibela υπάρχουν lodges χτισμένα με πέτρα και ξύλο, πολλά με θέα στα βουνά της περιοχής. Στο νότο, στην κοιλάδα του Omo, τα καταλύματα είναι πιο απλά: μικρά lodges μέσα στη φύση και ξενοδοχεία με βασικές ανέσεις, όπου το νερό και το ρεύμα δεν είναι πάντα δεδομένα. Την περίοδο των μεγάλων γιορτών, όπως τα αιθιοπικά Χριστούγεννα στη Lalibela, τα καταλύματα γεμίζουν μήνες πριν, οπότε η κράτηση γίνεται νωρίς.
Στα ταξίδια μας επιλέγουμε καταλύματα που έχουμε δει και δοκιμάσει, με καθαριότητα και ζεστή φιλοξενία, όσο το δυνατόν πιο κοντά στους ανθρώπους και τη ζωή κάθε περιοχής. Στο νότο μένουμε στα καλύτερα lodges που υπάρχουν, ενώ μια νύχτα στήνουμε σκηνές σε χωριό των Karo, με θέα το ποτάμι, για να ζήσουμε το απόγευμα, το βράδυ και το ξύπνημα στο χωριό.
Πώς είναι η αιθιοπική κουζίνα και τι τρώνε στην Αιθιοπία;
Η βάση της αιθιοπικής κουζίνας είναι η ιντζέρα (injera), μια μεγάλη, μαλακή πίτα με ελαφρώς ξινή γεύση, φτιαγμένη από teff, ένα δημητριακό που καλλιεργείται κυρίως στην Αιθιοπία. Απλώνεται σε ένα κοινό πιάτο και πάνω της σερβίρονται διάφορα μαγειρευτά: φακές, ρεβίθια, λαχανικά, μοσχάρι ή το doro wat, το γιορτινό κοτόπουλο με αυγό σε πικάντικη σάλτσα, που θεωρείται το εθνικό φαγητό της χώρας. Τρως με το δεξί χέρι, κόβοντας κομμάτια ιντζέρα, και όλοι μοιράζονται το ίδιο πιάτο. Συχνά κάποιος σου δίνει μια μπουκιά στο στόμα, που στην Αιθιοπία είναι ένδειξη φιλίας και σεβασμού.
Οι χορτοφάγοι θα βρουν πολλές επιλογές. Οι Ορθόδοξοι Αιθίοπες νηστεύουν κάθε Τετάρτη και Παρασκευή και σε μεγάλες περιόδους του χρόνου, γι’ αυτό σε πολλά εστιατόρια το πρώτο που σε ρωτούν είναι αν νηστεύεις, για να σου δώσουν το αντίστοιχο μενού. Στα ξενοδοχεία υπάρχει και διεθνής κουζίνα, για όσους θέλουν κάτι πιο γνώριμο. Τη μέρα κλείνει πάντα ένας καφές, φτιαγμένος από φρεσκοκαβουρδισμένους κόκκους μπροστά σου.
Στα ταξίδια μας τρώμε σε τοπικά εστιατόρια που ξέρουμε, δοκιμάζουμε φαγητά από κάθε περιοχή και πίνουμε καφέ στο σπίτι της οικογένειας του τοπικού μας ξεναγού.
Τι χρειάζεται να ξέρω για τα τοπικά έθιμα στην Αιθιοπία;
Οι Αιθίοπες δίνουν μεγάλη σημασία στον χαιρετισμό. Η χειραψία συχνά κρατάει αρκετά δευτερόλεπτα, ανάμεσα σε φίλους συνοδεύεται από ένα ελαφρύ άγγιγμα ώμο με ώμο, και πριν από οποιαδήποτε συζήτηση ρωτάνε πώς είσαι εσύ και η οικογένειά σου. Στους μεγαλύτερους σε ηλικία δείχνουν ιδιαίτερο σεβασμό, και αυτό εκτιμάται πολύ και από τους επισκέπτες.
Η θρησκεία είναι κομμάτι της καθημερινότητας. Στις εκκλησίες βγάζεις τα παπούτσια σου πριν μπεις, καλύπτεις ώμους και γόνατα, ενώ οι γυναίκες καλύπτουν και το κεφάλι με ένα μαντήλι. Στο φαγητό χρησιμοποιείς το δεξί χέρι. Για φωτογραφίες ανθρώπων, ρωτάς πάντα πρώτα. Στην κοιλάδα του Omo είναι συνηθισμένο να ζητούν ένα μικρό ποσό για κάθε φωτογραφία.
Ένα πράγμα που ξαφνιάζει όλους: η Αιθιοπία έχει δικό της ημερολόγιο, με 13 μήνες, που είναι περίπου επτά χρόνια πίσω από το δικό μας. Η μέρα μετράει από την ανατολή του ήλιου, οπότε όταν κάποιος σου λέει «στις 3», μπορεί να εννοεί τις 9 το πρωί.
Στα ταξίδια μας, οι τοπικοί μας ξεναγοί μάς εξηγούν τα έθιμα κάθε περιοχής πριν φτάσουμε. Περνάμε χρόνο με τους ανθρώπους, μιλάμε μαζί τους, και οι φωτογραφίες έρχονται μετά, όταν υπάρχει γνωριμία.
Τι ισχύει με το φιλοδώρημα στην Αιθιοπία;
Το φιλοδώρημα είναι κομμάτι της καθημερινότητας στην Αιθιοπία και εκτιμάται πολύ. Στα εστιατόρια συνηθίζεται περίπου το 10% ή μια στρογγυλοποίηση του λογαριασμού, ενώ ένα μικρό ποσό δίνεται σε όσους σε βοηθούν με τις αποσκευές, στους τοπικούς ξεναγούς στις εκκλησίες της Lalibela και στα χωριά, καθώς και στους οδηγούς και τους ξεναγούς στο τέλος της διαδρομής. Βοηθάει να έχεις πάντα μαζί σου μικρά χαρτονομίσματα σε μπιρ, το τοπικό νόμισμα.
Στα ταξίδια μας σε ενημερώνουμε από πριν για τα συνήθη ποσά σε κάθε περίπτωση, ώστε να ξέρεις τι να περιμένεις και να μη χρειάζεται να το σκέφτεσαι εκεί.
Πώς είναι η πρόσβαση στο ίντερνετ;
Στην Αντίς Αμπέμπα και στις μεγαλύτερες πόλεις το κινητό ίντερνετ δουλεύει καλά, και τα περισσότερα ξενοδοχεία προσφέρουν Wi-Fi, με ταχύτητες που δεν είναι πάντα σταθερές. Μια τοπική κάρτα SIM από την Ethio Telecom ή τη Safaricom είναι η πιο εύκολη λύση. Τη βγάζεις στο αεροδρόμιο με την άφιξη, δείχνοντας το διαβατήριό σου. Στο νότο, στην κοιλάδα του Omo, το σήμα είναι πιο αδύναμο και σε ορισμένα χωριά δεν υπάρχει καθόλου, ενώ κατά καιρούς σε κάποιες περιοχές της χώρας το ίντερνετ διακόπτεται για λίγο διάστημα. Είναι μια καλή ευκαιρία να αφήσεις το κινητό στην άκρη για λίγες μέρες.
